مفصل زمینی تجهیزات پسیو (Underground Passive Joint/Closure)

مفصل زمینی تجهیزات پسیو (Underground Passive Joint/Closure) یکی از قطعات مهم در حوزه تجهیزات پسیو شبکه و مخابرات است که برای اتصال، ترمیم و محافظت از کابل‌ها در مسیرهای زمینی (زیر خاک، کانال یا منهول) استفاده می‌شود. این مفصل به‌ویژه در شبکه‌های فیبر نوری و مخابراتی مسی کاربرد گسترده‌ای دارد.

وظیفه مفصل زمینی

1. ایجاد اتصال ایمن بین دو یا چند کابل (مسی یا فیبر نوری).

2. محافظت در برابر رطوبت، گرد و غبار و فشار خاک.

3. کاهش نویز و تلفات سیگنال در محل اتصال.

4. امکان تست و عیب‌یابی بدون آسیب به کابل اصلی. 

انواع مفصل زمینی

1. مفصل مسی (Copper Joint Box):

   • مخصوص کابل‌های مخابراتی مسی (تلفن).

   • دارای ترمینال داخلی برای اتصال زوج سیم‌ها.

   • جنس بدنه پلاستیک یا فلز ضدزنگ با قابلیت آب‌بندی.

2. مفصل فیبر نوری (Fiber Optic Joint Closure):

   • برای اتصال و فیوژن فیبرهای نوری.

   • دارای سینی فیوژن و محل نگهداری فیبر اضافه.

   • آب‌بندی کامل (IP65 تا IP68) برای استفاده در خاک و محیط‌های مرطوب.

   • مقاوم در برابر فشار مکانیکی و تغییرات دما.

ویژگی‌های کلیدی مفصل زمینی

• استاندارد ضدآب و ضدگردوغبار (IP Rating).

• بدنه مقاوم در برابر ضربه و فشار خاک.

• طراحی ماژولار برای نگهداری و مدیریت کابل.

• امکان نصب افقی یا عمودی در کانال، داکت و منهول.

 کاربردها

• شبکه‌های مخابراتی شهری و روستایی.

• شبکه‌های فیبر نوری (FTTx, GPON).

• پروژه‌های زیرساختی برق و دیتا.

• ترمیم یا توسعه خطوط تلفن و اینترنت در مسیر زمینی.

مفصل فیبر نوری چیست؟

کابل‌ها و پیگتیل‌های فیبر نوری برای ایجاد یک شبکه نقل و انتقال سیگنال، نیاز به اتصال به هم دارند. مفصل فیبر نوری به همین منظور استفاده میشود.
اتصال کابل و پیگتیل‌ها اغلب به وسیله فیوژن فیبر نوری صورت می‌گیرد. این وسیله مانند دستگاه جوش عمل کرده و دو سمت آزاد آن‌ها را به هم متصل می‌کند.
از مفصل‌ فیبر نوری در محل اتصال کابل‌ها استفاده می‌گردد.
این تجهیزات علاوه بر حفظ نقطه اتصال، آن را از عوامل خارجی مانند آب و هوا، خوردگی، سایش و… محافظت کند.

کاربرد مفصل‌های فیبر نوری

مفصل‌ فیبر نوری یکی از قطعات حیاتی و پرکاربرد در سیستم‌های شبکه فیبر نوری است. مفصل‌های فیبر نوری در نقطه اتصال کابل‌ها به کار رفته و با ایجاد پوششی ایمن، از محل اتصال و نقاط فیوژن شده محافظت می‌کنند. همچنین از مفصل‌ها برای احیا و تعمیر نقاط آسیب دیده از استفاده می شود.
استفاده از این مفاصل سبب اتصال دوباره و بالاتر رفتن عملکرد شبکه فیبر نوری است.
در شبکه‌هایی که کابل‌ها هم در فضای داخلی هستند و هم در فضای خارجی، مفصل‌های فیبر نوری برای تبدیل کابل خارجی به داخلی و عکس آن، مورد استفاده قرار می‌گیرند.

اجزای مفصل فیبر نوری

مفصل فیبر نوری شامل احزاء زیر می‌شود:
• کاور
• براکت نصب
• محافظ انتهایی
• محفظه اتصال فیبر
• سازمان دهنده محفظه اتصال
• واشرهای کابل
• گیره واشرها

انواع مفصل فیبر نوری

از انواع مفصل‌ فیبر نوری به دو نوع مفصل افقی و عمودی می‌توان اشاره کرد.

افقی

مفصل‌های افقی اغلب از جنس پلاستیک با قابلیت کشسانی ساخته شده اند.
شکل ظاهری این مفصل ها به سیلندر یا یک جعبه تخت شبیه است. این ابزار در سه نوع خاکی، آبی و هوایی تولید می‌شوند.
به دلیل استفاده از مفصل‌ها در محیط‌های مختلف جغرافیایی و آب و هوایی، جنس مواد تشکیل دهنده‌شان بسته به جایی که مورد استفاده قرار می‌گیرند متفاوت است.
مفصل‌های فیبر نوری افقی به شکل ضد آب و ضد گرد و غبار طراحی و ساخته می‌شود.
هدف از این کار این است که عمل محافظت را به شکل کامل انجام دهد.
همچنین به دلیل استفاده زیاد در زیر زمین، باید تحمل فشار بالایی داشته باشند تا کارایی خود را حفظ کنند. به این منظور از فشار ۷۰ تا 106kpa را تحمل کرده و در دماهای متفاوت از ۴۰- تا ۸۵ درجه سانتی گراد قابل استفاده هستند.

عمودی

مفصل‌های فیبر نوری عمودی به شکل گنبد هستند و اغلب در نوع خاکی طراحی و تولید می‌شوند. به همین علت گاه به آن‌ها مفصل‌های گنبدی نیز می‌گویند.

مفصل‌های فیبر نوری از لحاظ محیطی که در آن مورد استفاده قرار می‌گیرند به سه نوع خاکی، هوائی و دریائی دسته‌بندی می‌شوند که در ادامه بدان‌ها خواهیم پرداخت.

مفصل فیبر نوری خاکی

مفصل‌های فیبر نوری خاکی در زیر زمین به کار می‌روند. بسته به نوع زمین و محیطی که در آن قرار دارند، باید ویژگی متناسب با آن را داشته باشند.
هنگامی که عملیات کابل کشی در کانال یا حوضچه‌های مخصوص انجام می‌شود، به دلیل ایجاد فشار کمتر و جلوگیری از ضربه، احتمال آسیب دیدگی مفصل‌ها و صدمه دیدنشان بسیار پایین می‌آید.
البته این امر باعث نمی‌شود که امکان حضور مواد آلاینده، پسماندها، حیوانات موذی و… را نادیده بگیریم.
به همین سبب باید مواد سازنده مفصل‌ها با محیطی که در آن قرار می‌گیرند، متناسب باشد.

مفصل فیبر نوری هوایی

کابل کشی هوایی عموما در فضای باز و بر بلندای تیرها انجام می‌گیرد.
به همین علت مفصل‌های فیبر نوری هوایی در معرض مستقیم آفتاب، باد و طوفان، باران، رعد و برق و… قرار دارند.
در این شرایط روند فرسایش و خرابی می‌تواند بسیار سریع صورت پذیرد.
درنتیجه طراحی مفصل‌ها باید به شکلی باشد که بیشترین مقاومت را در برابر عوامل تهدیدگر بیرونی از خود نشان دهند.
به همین سبب مفصل‌های هوایی به طور کلی به شکل قوطی طراحی شده و از مواد مقاوم و تجزیه ناپذیر ساخته و روکش می‌شوند.

مفصل فیبر نوری دریائی

کابل کشی فیبر نوری دریایی از اقیانوس‌ها گرفته تا رودخانه‌های کم عمق صورت می‌پذیرد.
مفصل‌ها که جزئی جدایی ناپذیر از سیستم شبکه فیبر نوری هستند در همه‌ این مناطق مورد استفاده قرار می‌گیرند.
شکل ظاهری مفصل‌های دریایی شبیه به مفصل‌های خاکی است اما از مواد قوی‌تر و مقاوم‌تری ساخته شده اند.
به دلیل استفاده در آب شور و شیرین، مفصل‌ها باید متناسب به هر دو نوع از مواد سازگار با محیط ساخته شوند.
مفصل‌های دریایی به دلیل تحمل فشار هیدرودینامیکی و مجاورت مداوم با عوامل فرسایش، بیشترین مقاومت را در بین مفصل‌های فیبر نوری دارا هستند.

 خلاصه:

مفصل زمینی پسیو همان جعبه یا محفظه‌ای است که برای اتصال و محافظت از کابل‌های مخابراتی (مسی یا فیبر نوری) در زیر زمین به کار می‌رود تا ارتباط پایدار و ایمن فراهم شود.